Veelgestelde vragen asielopvang
Op deze pagina vindt u de veelgestelde vragen over opvang in Zwartewaterland. In de komende weken vullen we deze pagina aan met meer vragen en antwoorden.
Staat uw vraag er niet bij? Mail naar opvang@zwartewaterland.nl. Bellen kan ook: 14 038. We beantwoorden uw vragen graag.
Wilt u op de hoogte blijven? Meld u aan voor de nieuwsbrief over opvang in Zwartewaterland.
Wat is de Spreidingswet?
De Spreidingswet verplicht gemeenten om asielzoekers op te vangen. Het doel is voldoende opvangplekken te realiseren en asielzoekers eerlijker over Nederland te verdelen. De wet is op 1 februari 2024 in werking getreden.
Waarom bestaat deze wet?
De asielopvang in Nederland zit overvol. Vluchtelingen verblijven langer dan bedoeld bij het COA, omdat de wachttijden bij de IND zijn opgelopen. Daarom heeft het Rijk gemeenten nu een wettelijke taak gegeven.
Kan de gemeente weigeren?
De Spreidingswet verplicht elke gemeente een bepaald aantal vluchtelingen op te vangen.
Deze wet moet zorgen voor voldoende opvangplaatsen en een evenwichtigere verdeling van asielzoekers over Nederland.
Wat houdt de asielopvang in?
Dit is opvang van asielzoekers die het recht hebben om in Nederland te verblijven. Dit zijn bijvoorbeeld mensen die noodgedwongen hun land hebben moeten ontvluchten. Bijvoorbeeld omdat ze bang zijn voor vervolging in hun land. Dat kan komen door hun ras, godsdienst, nationaliteit of politieke overtuiging.
In Zwartewaterland realiseren we menselijke opvang voor deze asielzoekers. Het gaat daarbij om opvang voor langere tijd. De Spreidingswet gaat in eerste instantie uit van een periode van 2 jaar. Na 2 jaar worden de benodigde opvangplekken opnieuw verdeeld over alle gemeenten. We verwachten dat de vraag voor opvangplekken na de eerste 2 jaar onverminderd hoog blijft.
Wat voor soort opvang komt in Zwartewaterland?
De opvang is anders dan de crisisnoodopvang die wij verzorgden in 2022/2023. De nieuwe opvang wordt voor een langere periode beschikbaar. Hier kunnen asielzoekers terecht die langdurige opvang nodig hebben, terwijl zij hun asielprocedure afwachten. Het gaat hierbij om kansrijke asielzoekers die in aanmerking komen voor een asielvergunning. Zij blijven in de opvang tot ze als statushouder ergens een vaste plek krijgen. Dit kan ook een plek zijn buiten onze gemeente.
Waar komt de opvanglocatie?
De gemeente Zwartewaterland onderzoekt de mogelijkheden voor kleinschalige opvang verspreid over de 3 kernen.
Welke locaties dat zijn, dat is nu nog niet bekend. We kijken eerst welke locaties voldoen aan de uitgangspunten. We kijken daarbij onder andere naar de beschikbaarheid, toegankelijkheid, bereikbaarheid en veiligheid. Maar ook naar de afstand van de locatie tot belangrijke voorzieningen, zoals winkels en school.
Uiteindelijk neemt de gemeenteraad een beslissing over de definitieve locatie(s).
Hoe lang duurt de opvang?
Van het Rijk hebben gemeenten de wettelijke verplichting om opvang beschikbaar te maken voor 5 jaar.
Hoeveel opvangplekken moet Zwartewaterland leveren?
Zwartewaterland heeft momenteel een taakstelling voor de opvang van 126 asielzoekers.
Waarom zoekt Zwartewaterland naar locaties voor asielopvang?
De opvang is met de komst van de Spreidingswet een wettelijke taak.
Waarom heeft Zwartewaterland nog geen opvangplekken?
De vertraging in onze gemeente heeft meerdere oorzaken. Onze gemeente ligt midden in een Natura2000-gebied. Daardoor zijn nieuwe vergunningen en bouwontwikkelingen het afgelopen jaar en op dit moment vrijwel volledig uitgesloten. Ook de netcongestie bemoeilijkt nieuwe ontwikkelingen. Dit zijn objectieve belemmeringen die buiten onze invloedsfeer liggen en die het realiseren van duurzame opvang bemoeilijken.
Het inwonersonderzoek dat wij eind 2025 hielden, laat daarnaast zien dat draagvlak voor opvang niet vanzelfsprekend is. De gesprekken die binnen de Rijksoverheid worden gevoerd over de Spreidingswet, voeden de onzekerheid en helpen niet bij het voeren van een stabiel proces. Wij gebruiken dit uiteraard niet als argument om de taak te vermijden. Maar juist daarom investeren wij in een zorgvuldig proces, met betrokkenheid van onze inwoners en aandacht voor de voorwaarden waaronder opvang kan slagen. Opvang zonder draagvlak brengt risico's mee voor zowel de bewoners van de opvanglocatie als voor de omgeving.
Wanneer wordt de opvang in gebruik genomen?
Later dit jaar brengt de gemeente potentiële locaties in beeld. Na deze verkenning op basis van de uitgangspunten vindt besluitvorming door het college en de raad over definitieve locaties plaats in het eerste kwartaal van 2027. Daarna start het planologisch traject om de locaties in gebruik te nemen.
Meld u aan voor onze digitale nieuwsbrief. We houden u dan per mail op de hoogte.
Hoe praten inwoners mee?
Eind 2025 vroegen we onze inwoners om mee te denken bij het opstellen van uitgangspunten voor de opvang. Veel inwoners maakten hier gebruik van. Die inbreng namen we mee bij het maken van onze plannen.
Ook bij de invulling van de opvang betrekken we onze inwoners. Wilt u nu al meedenken over mogelijke locaties of over de invulling van de opvang? Mail ons op opvang@zwartewaterland.nl.
Wie betaalt de opvang van asielzoekers?
De Rijksoverheid financiert de asielopvang. Er wordt wel beroep gedaan op gemeenten om samen te kijken naar lokale voorzieningen en faciliteiten, maar ook daarvoor geldt dat het COA de kosten betaalt.
Hoe vindt de besluitvorming plaats?
We hebben uitgangspunten voor beheer en uitgangspunten voor de locatiekeuze opgesteld. Het college van B&W stelt de gemeenteraad voor de uitgangspunten voor de locatiekeuze vast te stellen.
Later dit jaar brengt de gemeente potentiële locaties in beeld. Na deze verkenning op basis van de uitgangspunten vindt besluitvorming door het college en de raad over definitieve locaties plaats in het eerste kwartaal van 2027. Daarna start het planologisch traject om de locaties in gebruik te nemen.
Wat betekent dit voor opvang van vluchtelingen uit Oekraïne?
Zo lang het nodig is, blijven we ook de opvang voor vluchtelingen uit Oekraïne verzorgen.
Wat betekent dit voor de veiligheid en leefbaarheid in onze gemeente?
We zorgen voor een veilige en leefbare omgeving voor de bewoners en omwonenden van de opvang. Dit hebben we vastgelegd in de uitgangspunten voor de locatiekeuze. Dit betekent dat de ligging en inrichting van dien aard moeten zijn, dat veiligheid geborgd kan worden op het gebied van verkeers- en brandveiligheid en sociale- en openbare veiligheid en het beperken van overlast. We hanteren een zero-tolerance beleid bij overlast.
De bereikbaarheid van de voorzieningen ligt op maximaal 30 loopminuten afstand en de afstand naar de aansluiting op het OV-net ligt op maximaal 15 loopminuten afstand. Tegelijkertijd wordt gestreefd naar een ligging die enige ruimtelijke scheiding kent ten opzichte van intensief gebruikte functies, zoals scholen, winkels en stads- of dorpscentra.
De locatie dient goed bereikbaar zijn met het openbaar vervoer en voldoende mogelijkheden bieden voor de tijdelijke bewoners om zich zelfstandig te verplaatsen, bijvoorbeeld naar onderwijs en sociale voorzieningen.
Ik wil graag op de hoogte worden gehouden. Kan dat?
Meld u aan voor onze digitale nieuwsbrief. We houden u dan per mail op de hoogte.
Waar kan ik terecht als ik nog andere vragen heb?
We beantwoorden uw vragen graag. Mail ons op opvang@zwartewaterland.nl. Dan nemen we zo snel mogelijk contact met u op.